(27 Aralık 2007 tarihinde belirlenmiş KDV DAHİL birim fiyatlarla )
DOĞALGAZ KULLANILAN ŞEHİRLERDEKİ KONUTLARDA 1000 kcal / saat ISI İHTİYACI İÇİN GEREKLİ OLAN ÇEŞİTLİ YAKITLARIN MALİYET KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
Ucuzluk Sırası	Yakıt	Alt Isıl Değeri	27 Aralık 2007 Tarihinde Birim Fiyatı		Ortalama Verim	27 Aralık 2007 Tarihindeki Fiyatlarla YTL/1000 kcal		En Ucuza Göre Yakıt Maliyeti	25 Aralık 2006 Tarihindeki Birim Fiyatlar		Aralık 2007 Aralık 2006
											Yıllık Birim Fiyat Değişim Oranı	Yıllık Artış Sıralaması
1	Doğalgaz Eskişehir Konut ESGAZ	8250 kcal/m3	0,576430	YTL/m3	93%	0,576430 x 1.000 ______________ 8250 x 0.93	0,0751	100	0,581764	YTL/m3	-1%	1
1	Doğalgaz Bursa Konut BURSAGAZ	8250 kcal/m3	0,576430	YTL/m3	93%	0,576430 x 1.000 ______________ 8250 x 0.93	0,0751	100	0,581764	YTL/m3	-1%	1
2	Doğalgaz Ankara Konut EGO	8250 kcal/m3	0,617732	YTL/m3	93%	0,617732 x 1.000 ________________ 8250 x 0.93	0,0805	107	0,610829	YTL/m3	1%	3
3	Doğalgaz İstanbul Konut İGDAŞ	8250 kcal/m3	0,624175	YTL/m3	93%	0,624175 x 1.000 _______________ 8250 x 0.93	0,0814	108	0,618319	YTL/m3	1%	3
4	Doğalgaz İzmit Konut İZGAZ	8250 kcal/m3	0,637562	YTL/m3	93%	0,637562 x 1.000 _______________ 8250 x 0.93	0,0831	111	0,631142	YTL/m3	1%	3
5	İthal Sibirya Kömürü İstanbul - Portakal HAKAN KÖMÜR	7000 kcal/kg	0,420000	YTL/kg	65%	0,420000 x 1.000 _______________ 7.000 x 0.65	0,0923	123	0,400000	YTL/kg	5%	4
6	Yerli Linyit Kömürü Soma Kısrakdere Manisa-ELİ	4640 kcal/kg	0,341020	YTL/kg	65%	0,341020 x 1.000 ____________ 4.640 x 0.65	0,1131	151	0,283200	YTL/kg	20%	7
7	Elektrik Konut TEDAŞ	860 kcal/kWh	0,158089	YTL/kWh	99%	0,158089 x 1000 ________________ 860 x 0.99	0,1857	247	0,158340	YTL/kWh	0%	2
8	Fuel-oil No: 4 Kalorifer Yakıtı /POAŞ İstanbul Avrupa yakası	9875 kcal/kg	1,660000	YTL/kg	80%	1,660000 x 1.000 _______________ 9.875 x 0.80	0,2101	280	1,380000	YTL/kg	20%	7
9	Dökmegaz Konut LPG - Propan AYGAZ	11100 kcal/kg	3,209600	YTL/kg	92%	3,209600x 1.000 ________________ 11.100 x 0.92	0,3143	418	2,678600	YTL/kg	20%	7
10	Motorin İstanbul Avrupa yakası POAŞ	10256 kcal/kg	2,938200	YTL/kg	84%	2,938200 x1.000 ________________ 10.256 x 0.84	0,3411	454	2,603550	YTL/kg	13%	5
11	LPG 12 kg Ev Tüpü İstanbul AYGAZ	11000 kcal/kg	3,583333	YTL/kg	90%	3,583333 x 1.000 ________________ 11.000 x 0.90	0,3620	482	3,000000	YTL/kg	19%	6
DÖVİZLER		T.C. Merkez Bankası Efektif Satış Fiyatı									Yıllık Değişim Oranı (%)
		27 Aralık 2007 tarihindeki Döviz Kurları					27 Aralık 2006 tarihindeki Döviz Kurları
US Dolar		1,1790			YTL		1,4281		YTL		-17%
Euro		1,7019			YTL		1,8786		YTL		-9%
NOTLAR:
1. Bu tablo yakıtların yaklaşık işletme maliyetleri hakkında fikir verebilmek için hazırlanmış olup, birim fiyatlara %18 KDV DAHİLDİR.
2. İşletme veriminin bir bölümü ortalama verim değerlerinin içerisinde olup, yakıt hazırlama, depolama, işletme giderleri vb. yakıt yakma yan maliyetleri de bu değeri etkilemiştir. Otomatik kontrol kullanımı, bakım ve işletme kalitesi gibi nedenlerle verim yükseltilip, daha uygun maliyetler oluşturulabilir.
3. Doğalgaz fiyatları 27 Aralık 2007 tarindeki Botaş, İgdaş, EGO, Esgaz, İzgaz ve Bursagaz şehir gaz dağıtım şirketlerinin tarifelerinde belirtilen fiyatlardır Bursagaz ve Esgaz’ın doğalgaz birim fiyatları Botaş’ın aylık birim fiyatları üzerinden birim hizmet ve amortisman bedeli olan 2,5 cente göre belirlenmektedir ki bu fiyat US Doları bazında her ay ortalama bir değer olarak bildirilmektedir. İgdaş, EGO ve İzgaz daki doğalgaz "birim fiyatları ise aylık ÜFE oranlarının değişimine göre belirlenmektedir.
4. LPG tüp ve Dökmegaz fiyatları 27 Aralık 2007 tarihli güncel fiyatlarıdır.
5. Elektrik fiyatı 27 Aralık tarihi itibariyle olup, konut kullanımında TRT payı ve enerji payı için %3 ve ElektrikTüketim Vergisi için %5 ilave edilerek bulunmuştur.
6. Elektrik kullanımındaki ısıtma cihazı elektrikli ısıtıcı olup, ısı pompası kullanımında cihazın COP sistem ve yıllık değerleri kullanılmalıdır.
7. Motorin birim fiyatı POAŞ'ın sirkülerindeki YTL/litre değeri 0,845 dönüşüm katsayısına bölünerek bulunmuştur.
8. Akaryakıt fiyatları EPDK tarafından açıklanan Petrol Ofisi AŞ tarafından tavsiye edilen 27 Aralık 2007 tarihli İstanbul Trakya yakası Mahalli Akaryakıt Satış Fiyatları Listesi'ndeki alınmıştır.
9. Akaryakıt alt ısıl değerleri Tüpraş Teknik Servisler Müdürlüğü'nden 01 Mart 2006 tarininde verilen değerlerdir.
10. Yerli linyit kömürü fiyatları ELİ'nin +20 mm parçalı torba cinsi için 27 Aralık 2007 tarihli Bayi Depo Satış Fiyatları listesinden alınmış olup, Nakliyeciler Kooperatifinin 43 YTL/ton olan nakliye bedeli de dahil edilmiştir.
11. İthal sibirya kömürü fiyatları Hakan Kömür şirketinin portakal tipi linyit için 27 Aralık 2007 tarihli nakliye, yedinci kattaki apartman dairesine taşıma ve KDV dahil peşin satış fiyatı olan 420 YTL/ton olarak alınmıştır.

Doğalgaz aboneleri son iki yıl içinde;
*1 milyon 600 bin adet (%31) arttı.
*Kombi ve soba kullanımı için başvuran aboneler 1 milyon 200 bin adetten fazla (%34) artış gösterdi.
* Merkezi ısıtmalı yapılardaki kalorifer kazan dairesi abonesi ise 18 bin 750 adet (%26) arttı.
* EPDK’nın 2003 yılında başlayan doğalgaz dağıtım lisansı ihaleleri ile birlikte gelişen doğalgaz pazarı yaklaşık 970 bin yeni abone kazandı.
* Bu yeni ihaleler ile gerçekleşen aboneliklerin yaklaşık 650 bin (%67) adet kombi ve soba kullanımına yönelik olan bireysel aboneler.

Evinizde ağır bir gaz kokusu duyarsanız, aslında kokusuz olan doğalgaz kaçak olması durumunda kolayca anlaşılabilmesi için çürük sarımsak kokusuyla kokulandırılmıştır. Benzer bir koku duyduğunuzda;

1-Bütün doğalgaz cihazlarını ve vanalarını kapatınız.

2- Kapı ve pencereleri açarak, havalandırmayı sağlayınız.
3- Ana vanayı kapatınız.

4- Elektrik düğmelerine dokunmayın, ekipmanlarını açıp kapatmayınız. Fişten çekmeyiniz.
5- Sigara içmeyiniz. Çakmak, kibrit ve ateş yakmayınız.

6- Komşunuzdan veya en yakın bir yerden doğalgaz acil hattını(187)nolu arayınız. 187’ye ulaşamama durumunda itfaiyeyi(110)nolu telefonu arayınız.

7- Kapı zilini kullanmayınız ve kullandırmayınız.

8- Kıvılcım çıkabileceği için telefonunuzu kullanmayınız.

9- Gaz kokusu olan mekanı derhal boşaltın.

10- Koku bodrumdan geliyorsa bodruma girmeyiniz.

11- Arızayı kendiniz gidermeye çalışmayınız.

12- Gaz cihazınızın yakınında hafif bir gaz kokusu varsa pilot ateşiniz arızalı demektir.

13 -Cihazınızı onarım için servise gösteriniz.

Apartman Boşluğunda Gaz Kokusu Duyarsanız Ne Yapmalısınız
1- Ortamı havalandırmak için binaya giriş kapısı ile aydınlığa açılan tüm pencereleri açınız.

2- Bina girişindeki ana doğalgaz giriş vanasını kapatınız.

3- Sigara içmeyiniz. Çakmak, kibrit ve ateş yakmayınız.

4- Elektrikli cihazları çalıştırmayınız. Çalışır durumda olanları kapatmayınız.

5- Elektrik düğmeleri ve kapı zillerini kullanmayınız.

6- Asansör vb. cihazları çalıştırmayınız.

7- Gaz kaçağının olduğu binada telefonları kullanmayınız.

8- Doğalgaz acil hattını(187)hemen arayın.

9- Apartman yöneticisine haber verin.

Binaların Dışında Gaz Kokusu Duyarsanız Ne Yapmalısınız
1- Binaların dışında gaz kokusu algıladığınızda Doğalgaz acil (187) nolu telefona ihbar yapınız.

2- Bu mekanda ki insanları uyarınız.

3- Aşırı bir gaz kaçağı varsa o bölgenin elektriğini kestiriniz.

4- Bölgenin kordon altına alınmasını ve trafiğin durdurularak güvenlik önlemi alınmasını sağlayınız.

Ihbar Verilirken Dikkat Edilecek Hususlar
Adınız, soyadınız ve telefon numaranız
Gaz kokusu alınan bölgenin adresi ve tarifi
Gaz kokusunun yoğunluğu

Gaz Kullanım Güvenliğinde Dikkat Edilecek Hususlar
a-Gaz yakan cihazlar bozuk olmamalıdır. Gaz kaçağı yapmamalıdır.

b-Gaz tesisatı kaçak yapmayacak şekilde döşenmiş olmalıdır.

c-Konutlarda elektrik tesisatı mutlaka topraklı olmalıdır.

1)site ve iş merkezlerinin kömürlü kazan sistemine daha yeni geçmiş olmaları, bunun sonucu olarak ortaya çıkan maliyet miktarları

2)Sitelerin karar alma süreci

3)Sitelerin karar defteri eksiği

4)Kararların geçerli olabilmesi için mülk sahiplerinin imzalarının şart olması

5)Karar aşamasında mülk sahiplerinin bulunamaması

6)Sekiz ve üzeri dairesi olan sitelerin karar defteri bulundurma ve karar alma şartının %51 çoğunluğu alma şartının kanunla belirlenmesi


-Bazı sorunların çözümü için gaz dağıtım şirketi gerekli danışmanlık çalışmaları yapıyor olabilir.

Ekonomik kaynaklı sıkıntılara yönelik gaz dağıtım şirketleri dönem dönem kampanyalar düzenliyor olabilir.

Diğer sorunların çözümü için mülk sahiplerinin ve site yöneticilerinin gerekli adımı zamanında atmaları

Site yöneticilerinin mülk sahiplerine kısa sürede ulaşması gerekmektedir

 Doğalgaz ve Lpg yakmak üzere geliştirilmiş olan kombi kat kaloriferlerinin ülkemizdeki kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır
Kombilerin en önemli avantajı, kullanıcıya arzu ettiği konfor koşullarını bağımsız olarak temin edebilme serbestliği sağlamasıdır. Diğer önemli avantajı ise ısının aynı konut içerisinde üretilip tüketilmesi sayesinde istenilmeyen ısı kayıplarının minumum düzeyde kalması ve kullanımının ekonomik olmasıdır. En önemli dezavantajı ise ilk yatırım maliyetinin özellikle çok daireli apartmanlarda merkezi ısıtma sistemlerine göre yüksek olmasıdır. Işlevsel özellikleri bir takım farklılıklar içeren kombi cihazlarının seçiminde yapılan hatalar ısınma sorunları oluştururken yakıt tüketimini de olumsuz yönde etkilemektedir. Montajlarda yapılan hatalar ise işletme esnasında cihazlarda karşılaşılan sorunları artırmakla birlikte sonu ölümle bitebilen müessif olaylara neden olabilmektedir.

Kombi kat kaloriferi yatırımının hem tekniğe uygun, hem de ekonomik olarak gerçekleştirebilmesi için aşağıdaki belirtilen kriterlerin göz önünde bulundurulması gerekir.

Cihaz Seçimi
Mahal koşulları, ısıtma sisteminin özellikleri ve kullanıcının ihtiyaçları gözününde bulundurularak yapılmalıdır. Yanlış cihaz seçimi ilk yatırım maliyetini gereksiz yere artmasına, ayrıca işletme problemleri yanında yakıt sarfiyatının da yükselmesine neden olacaktır.

Cihaz Montajı
Emniyetli bir yanma ve güvenli kulanım için mutlaka uluslar arası standartlara ve ilgili gaz idaresinin şartnamelerine uyulmalıdır. Cihaz ve tesisat montajı standartlara uygun yapılmadığı taktirde işletmeye alma ve çalışma esnasında istenilmeyen sorunlarla veya daha da kötüsü messif olaylarla karşılaşabileceği unutulmamalıdır.

Eğitim ve Tecrübe
Cihaz seçimi ve montajında kullanılan teknik elemanlar konusunda deneyimli ve eğitilmiş olmalıdır.

 

Kombi Cihazlarının seçim kriterleri nelerdir?
Mahal koşulları
 

Mahalin hacmi
Bacalı veya fanlı kombi cihazları açık yanma hücrelidirler. Yanma işlemini ortam havasını kullanarak yerine getirdikleri için bu tip cihazların monte edildiği mahaller, minimum 10-12 m³ hacminde olmalıdır.

Havalandırma Durumu
Bacalı ve fanlı cihazlar, içinde bulundukları mahalin havasını kullandıklarından bulundukları hacimler yeterli havalandırmaya sahip olmalıdır.Mahal uygun kesite sahip bir iç mahalden sürekli olarak havalandırmalıdır. Menfez kesitleri cihaz kapasitesine bağlıdır. Ve 24,000 kcal/h’lık bir cihaz için 130cm² dir

Hermetik cihazların monte edildiği mahale havalandırma menfezi konulmasına gerek yoktur. Çünkü bu tip cihazlar sanip oldukları özel baca kiti vasıtasıyla, yanma için gerekli taze havayı doğrudan dış atmosferden alır ve eğzoz gazını yine aynı set vasıtasıyla dış ortama tahliye ederler.
Bacalı tip cihaz özel bir uygulama ile dolap ve kapalı bir hücre içerisine monte edilecekse bu durumda bu bölümün üst ve alt seviyelerinde çekiş ve taze hava gereksinimi için sırayla 32-65cm² kesitlerinde birer adet menfez bulundurulmalıdır.

Baca durumu
Bacalı cihazların monte edileceği mahalde çekişi iyi, uygun kesite sahip müstakil veya şönt tip bir baca bulunmalıdır. Cihazların bacaya bağlantısında standartların öngördüğü kriterlere uyulmalıdır. Baca bağlantı borusu bacaya tam sızdırmaz olarak bağlamalıdır. Hermetik ve fanlı cihazlar için baca gereksinimi yoktur. Ancak fanlı cihazlarda atık gaz seti, hermetik cihazlarda ise baca kiti uygun konumda ve ölçüde monte edilmelidir.

Hermetik cihazlarda atık gaz setinin çıkış noktası bir başka kombinin çıkış setine açılabilir pencere veya herhangi bir hava menfizine 100cm’den daha yakın olmamalıdır. Bu konuyla ilgili olarak standartlarda öngörülen detay uygulama kurallarına riayet edilmelidir.

Cihazları duman kanalı ve atık gaz çıkış setlerinin yanabilir malzemelerden uzaklığı minimum 5cm olmalıdır.

Bacalı tip kombiler, müstakil bacalı apartmanlarda yukarıdan aşağıya doğru maksimum 5 kata kadar şönt bacalı apartmanlarda ise yine yukarıdan aşağıya doğru maksimum 10 kata kadar uygulanabilir. Daha fazla kat içeren yüksek apartmanlarda ise yine bu sınırları aşan alt katlara Hermetik kombi uygulamak zorundadır.

Isı Kaybı
Kombinin monte edileceği konutun ısı kaybı, içinde bulunulan bölgenin iklim koşulları ve binanın yalıtımı dikkate alınarak konfor koşullarını sağlayacak şekilde hesaplanmalıdır. Kombiler genellikle 20,000 kcal/h ve 25,000 kcal/h kapasitelerinde üretilirler. Konutun hesaplanan ısı ihtiyacı dikkate alınarak uygun kapasiteli cihaz belirlenmelidir.

Kritik devre basınç kaybı
Kombilerde kullanılan sirkülasyon pompaları genellikle 3 devirlidir. Sirkülasyon pompasının debisi konutun ısı ihtiyacını, basma ve yüksekliği ise kalorifer tesisatındaki direnci yenerek nitelikle olmalıdır. Cihaz iç direnci ile kritik devre basınç kaybı toplamı pompanın manometrik basma yüksekliğinden düşük olmalıdır. Aksi takdirde kalorifer tesisatındaki yetersiz sirkülasyon ve ısınamama sorunlarıyla karşılaşılır. Bu nedenle kullanılacak kombinin sirkülasyon pompası karakteristik değerlerini tesisata uygunluğu kontrol edilmelidir. Ayrıca cihaz montajı yapıldıktan sonra, ısıtma tesisatının toplam direnci dikkate alınarak sirkülasyon pompasının çalışma kademesi uygun devre ayarlanmalıdır.

Tesisat su hacmi ve genleşen su miktarı
Kalorifer tesisatında genleşen su miktarı, kombi cihazı içerisendeki genleşme tankı kapasitesi ile yakından ilgilidir. Tesisat suyunun ısınması sonucu oluşan genleşmenin tank tarafından kompanze edilmesi gerekir. Kombilerde kullanılan genleşme tankı hacmi cihaz kapasitesine göre 6-10 litre arasında değişmektedir. Tesisattaki toplam su miktarı ise radyatör cinsi, boru çapı metrajı ile yakın ilişkilidir. Kombi cihazlarının monte edileceği konutlarda tesisattaki toplam su miktarı maksimum 220 litreyi aşmamalıdır. Bu nedenle kombi cihazlarının yeni konutlarda gerek yakıt tasarrufu gerekse genleşmenin konpanze edilmesi amacıyla düşük su hacimli radyatörlerin kullanımı tercih edilmelidir. Tesisatta mevcut radyatörler kullanılacaksa tesisat su hacminin cihazın genleşme tankı kapasitesine göre uygunluğu kontrol edilmelidir.

Cihazın modeli, ateşleme şekli
Bacalı, fanlı ve hermetik kombilerin ateşleme türüne göre pilot alevli ve elektronik ateşlemeli modelleri mevcuttur. Pilot alevli cihazlarda çalışma konumunda pilot sürekli yandığından ihmal edilecek düzeyde de olsa ilave bir gaz tüketimi söz konusudur. Elektronik ateşlemeli cihazlarda ise ısıya veya sıcak suya ihtiyaç duyulduğunda ana yakıcı otomatik olarak devreye girmektedir. Bu nedenle elektronik ateşlemeli cihazların kullanımı daha konforlu, yakıt tüketimi daha ekonomiktir. Ancak elektronik ateşlemeli kombilerin ilk yatırım maliyeti biraz daha yüksektir.
Ateşleme türüne göre hangi cihazın seçilmesi gerektiği kararında teknik bir sınırlama yoktur. Bu karar tamamıyla kullanıcının arzusu ve tercihine göre verilmelidir.

Cihaz ve tesisat montajında dikkat edilecek hususlar
Kombi cihazları üretim ve uygulama teknolojileri gereği bacalı, hermetik ve fanlı olmak üzere üç farklı modelde üretilir. Ve piyasaya sunulurlar. Işlevsel özellikleri gereği her üç tip cihazın monte edilebileceği mahaller ile ilgili sınırlamalar ve tesisat montajlarına ilişkin kurallar uluslar arası standartlarda tanımlanmıştır.

Genel Hususlar
- Cihaz ve tesisat montajı, ilgili firmanın montaj kitapçıklarına ve ilgili gaz idarelerinin uygulama prosedürlerine göre yapılmalıdır.
- Tesisat ve cihaz montajını yapacak ustalar, ilgili firma ve gaz kuruluşlarının eğitimlerine katılmış, doğalgaz tesisatı uygulamaları konusunda deneyimli olmalıdır.
- Montajda kullanılacak malzemelerin gözle muayenesi yapılmalı, montaj öncesi kir, pas ve çapaklardan arındırılmalıdır.
- Montajda kullanılacak kalorifer ve gaz tesisatı boruları montaj öncesi antipas boya , montaj sonrası ise uygun renkle boyanmalıdır.
- Kombi kat kaloriferlerinin monte edileceği mahalle düz satıhlı, cihaz boyutlarına uygun ölçülere sahip, bir düşey duvar bulunmalıdır. Eğer cihaz, yanabilir malzemeden yapılmış bir duvar üzerine monte edilecekse, duvar mutlaka ısıya dayanıklı bir malzeme ile korunmalıdır.
- Cihaz, pilot alevi görülebilecek, kontrol ve kumanda sistemlerinde rahatlıkla müdahale edebilecek şekilde yerden yaklaşık 1,5 metre yüksekliğe monte edilmelidir.
- Kombi kat kaloriferine servis ve bakım hizmetlerinin rahatlıkla verilebilmesi için cihaz önden minimum 45cm, yan taraflardan ise 6cm boşluk kalacak şekilde duvara monte edilmelidir.
- Cihaz özel bir askı tertibatı ile uygun bağlantı parçaları ( vida, dubel, vb.) kullanılarak sağlam bir şekilde duvara monte edilmelidir.
- Bacalı kombilerin duman kanalı sağlam bir şekilde bacaya tutturulmalı, baca giriş kısmı alçı ile sıvanmalı ve tam sızdırmazlık sağlanmalıdır.
- Cihaz elektrik fişi mutlaka topraklı bir prize bağlanmalıdır.
- Montaj sonrası bütün sistemin montaj kontrolü yapılmalı ve uygunluğu kanıtlanmalıdır. Gaz hattı, ısıtma ve sıcak su devresi, havalandırma, topraklama, elektrik, ve baca atış sisteminin kontrolü yapılmadan cihaz kesinlikle işletmeye alınmamalıdır. Hermetik cihazları baca kiti montajlarında her ne koşul altında olursa olsun kiriş veya kolon gibi binaya ait taşıyıcı unsunlar delinmemelidir.

Kombi Cihazları Nerelere Monte Edilebilir ?
A) Bacalı Cihazlar
- Taze hava temini yeterli,
- Minimum 10-12 m³ hacminde,
- Çekici iyi şönt veya müstakil bacası olan mutfak, veya özel cihaz odası gibi mahallere

B) Fanlı Cihazlar
- Taze hava temini yeterli,
- Minimum 10-12m³ hacminde,
- Dış ortama azami 3m mesafedeki mutfak, kapalı balkon yada özel cihaz odası gibi mahallere

C) Hermetik Cihazlar
- Dış ortamda yeterli taze hava sirkülasyonu olan,
- Dış ortam azami 3m mesafedeki mutfak, kapalı balkon, veya özel cihaz odası gibi mahallere

Kombi Cihazları Nerelere Monte Edilmez ?
A) Bacalı ve Fanlı Cihazlar
- Banyo,
- Yatak odası,
- Açık balkonlara,
Kesinlikle monte edilmemelidir. !!!

B) Hermetik Cihazlar
- Baca kiti aydınlığa verilen mahallere,
- Açık balkonlara.
Kesinlikle monte edilmemelidir.!!!

Gaz Tesisatı Montajı
- Gaz hattında özel doğalgaz borusu kullanılmalıdır. Gaz tesisatı fittingsli yapılacaksa bağlantı yerlerinde keten ve sızdırmazlık macunu kullanılmalıdır.
- Doğalgaz tesisatında kullanılacak borunun çapı ve güzergahı onaylı projeye uygun olmalıdır. Gaz boru çapı cihaz gaz giriş ölçüsünden daha küçük olmamalıdır.
- Gaz tesisatının sızdırmazlık testi yapılmadan ve uygunluğu kontrol edilmeden cihaz işletmeye alınmamalıdır. Gaz hattı sızdırmazlık kontrolü gaz sayacı ile cihaz gaz vanası, ve gaz vanası ile gaz bloğu arasında ayrı ayrı yapılmalıdır.
- Kombi girişine gaz açma / kapama amacıyla mutlaka bir adet küresel doğalgaz vanası konulmalıdır,
- Gaz boruları dolap içlerinden lambri arkasından, kartonpiyer altından geçirilmez. Mutlaka açıktan çekilmek zorundadır.
- Gaz borusunun geçiş güzergahı konusunda ilgili gaz idaresinin şartnamesine uyulmalıdır.

Isıtma ve Kullanım Sıcak Su Devresi Montajı
- Kalorifer tesisatında siyah dikişli boru, kullanım suyu tesisatında ise galvaniz boru kullanılmalıdır.
- Soğuk su girişine bir adet açma kapama vanası ile soğuk su tesisatından gelecek pislikleri tutmak amacıyla bir adet filtre konulmalıdır.

- Kombinin kalorifer dönüş hattı üzerine bir adet pislik tutucu filtre konulmalıdır.
- Tesisat montaj konumuna göre üstten veya alttan dağıtım olabilir. Eğer ısıtma tesisatı üstten dağıtım ise tesisatın en üst noktasına otomatik hava tahliye pürjörü konulmalıdır.
- Her bir radyatörün giriş ve çıkışına radyatör vanası konulmalıdır dönüşe konulacak vananın reğlaj ayarı tip olması tavsiye edilir.

- Kullanım esnasında radyatörlerde olabilecek havanın tahliye edilebilmesi amacıyla her radyatör grubunda hava tahliye pürjörü olmalıdır.

- Herhangi bir nedenle tesisatta oluşacak aşırı genleşme neticesinde kalorifer tesisat suyu 3 bar emniyet ventilinden tahliye olacaktır. Mahalde kirliliğe neden olmamak için 3 bar emniyet ventilinin ucu uygun bir boru parçası ile drejana bağlanmalıdır.

- Kombi kalorifer tesisatındaki suyun zorunluluk halinde boşaltılması gerekebilir. Bu amaçla; kalorifer tesisatının en alt seviyesindeki uygun noktaya
( genellikle banyo) boşaltma musluğu takılmalı ve en yakın gidere bağlantısı yapılmalıdır.

- Kombinin kullanım sıcak su devresi bulaşık ve çamaşır makinelerini de besliyorsa, uygun yerlere bağlantı muslukları monte edilmelidir.

Sonuç
Türkiye’de ısıtma sektörünün kombi cihazlarıyla tanışması, doğalgazın ülkemize gelmesi ile birlikte başlamış ve tip cihazların kullanımı özellikle 1989 yılından sonra yaygınlaşmıştır. Kombilerin seçimi ve montajları konusunda firmaların ve gaz kuruluşlarının farklı yaklaşımları ve uygulamaları söz konusudur. Yanlış cihaz seçimleri ve uygun tarzda yapılmayan montajlar kullanıcının mevcut sistemlerden beklentilerini karışılayamamasına neden olmakla birlikte, işletmeye alma ve işletme safhasında bir çok problemle karşılaşılmamasına ve hatta ne yazık ki ölümcül olayların meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu durum özellikle kullanıcıları mağdur etmektedir.

Dolayısıyla satıcı ve montajcı firmalar olarak uluslar arası standartlarda öngörülen montaj kurallarından hiçbir şekilde taviz verilmemeli, yerel gaz idareleri illere göre farklı doğalgaz dönüşüm şartnamesi uygulamak yerine ortak bir şartname uygulamasına geçilmelidir.

Avantajları
Doğalgazı tercih etmenin bir çok sebebi vardır bunlar;
- Doğalgaz çevre dostudur. Çevreye saygılı, havayı kirletmeyen, doğaya zarar vermeyen çevreci bir enerji kaynağıdır. Yandığı zaman çevreye zararlı olan kül, yanmamış hidrokarbonlar, kükürt oksitleri gibi atık maddeler meydana getirmemektedir. Zararlı karbonmonoksit ve azotoksit emisyonları diğer yakıt türlerine göre daha düşüktür. Kısacası; doğanın, çevrenin ve dolayısıyla insan geleceğinin ciddi bir sigortasıdır.
- Doğalgaz her an kullanıma hazırdır.
- Doğalgaz ekonomiktir. Yanma veriminin diğer yakıtlara göre daha çok olması, buna karşı yakıt kaybının az olması doğalgaz kullanımını ekonomik kılmaktadır.
- Doğalgaz havadan hafiftir. Gaz kaçakları hava ile karışmadan önce yükseklerde toplanır ve havalandırma bacalarından kolaylıkla dışarı atılabilir.
- Doğalgaz kuru bir gaz olduğu için içinde su buharı bulunmaz.
- Doğalgaz zehirsizdir. Solunduğunda, zehirlenme ve öldürme etkisine sahip değildir. Yanlız yanma ürünü gazlar ortama yayılırsa diğer yakıtlarda olduğu gibi içerisinde CO nedeniyle zehirleme yapabilir. Cihazlar, banyo, yatak odası dibi kapalı mekanlara gazlı cihaz taktırılmamalıdır. Cihazlar hava alabilen mutfak, kapalı balkon, koridor gibi bölümlere yerleştirilmelidir.
- Doğalgaz temizdir. Kurum, is gibi atık ürünler ortaya çıkmadığı için ev ve cihazlar temiz kalmaktadır.
- Doğalgaz önceden sipariş verme gerektirmez.
- Doğalgaz depolama yeri gerektirmez. Yakıt depolama gereksinimi olmadığından uygun olan yerlere kazan monte edilebilir. Kazanlar fazla yer kaplamadığından alan kaybı olmamaktadır.
- Doğalgazda her daire ayrı gaz kullandığı için ne kadar gaz tüketildiği kolaylıkla belirlenir. Kullanıldıktan sonra ödeme yapıldığından, önceden ödeme gerektirmez.
- Doğalgazlı sistemlerde yanma olayı kontrol edilebildiği için yakıt kaybı çok azdır.
- Doğalgaz hava ile çok iyi karıştığından yanma verimi yüksektir.
- Doğalgazda ön yakıt masrafı yoktur, alev boyu fuel oil ve kömüre göre daha kısadır.
- Diğer yakıtların kullanıldığı cihazlar yanma ürünü olarak kükürt içerdiğinden baca gazlarının suyun yoğunlaşma noktasına kadar soğutulması ve böylece suyun gizli ısısından faydalanılması imkanı yokken,
doğalgazda ekonomizer ilave edilerek baca sıcaklığı 56 °C dereceye kadar indirilebilir.
- Doğalgazda yanma için hava en azdır. Bu oran kömürde % 20-30 fuel oil de % 10-20 doğalgazda ise % 5- 15 dir.
- Doğalgazın temiz olması ve içerisinde kükürt bulunmamasından dolayı sanayi sektöründe doğrudan kullanılabilir. Aynı zamanda sanayi sektöründe sistem verimini artırarak kalitesinin yükselmesini sağlar.
- Ham petrole alternatif bir yakıt olarak dış enerji çeşitliliği açısından stratejik bir avantaj sağlar.
-Tesis çok az bakım ve denetleme gerektirir.
-Doğalgaz çok amaçlı kullanıma sahiptir. Konutlarda ısınma,sıcak su ve pişirme amacıyla kullanılabilmektedir.
-Doğalgaz sessiz ve gözden uzak yer altı boru şebekesiyle 365 gün / 24 saat kesintisiz ve emniyetli olarak dağıtılmaktadır.

Dezavantajları
Ülkemizde doğalgaz yok denecek kadar az olduğundan, tümüyle dışa bağımlı bir sektör meydana getirmektedir.
Kapalı hacimlerde %5-15 oranında hava ile karışım oluşturduğunda küçük bir kıvılcımla patlayabilen ve büyük hasar oluşturabilen bir yakıttır.
Doğalgaz kullanımında güvenlik,kalite,bilinç ve organizasyon çok önemlidir. Standart dışı ve dikkatsiz kullanımı çok büyük tehlikeler doğurabileceğinden denetimin dikkatli ve hassasiyetle yapılmasıdır.

Fosil yakıtlar grubundan hidrokarbon esaslı doğalgaz, yer altında gözenekli kayaların boşluklarına sıkışmış olarak yada petrol yataklarının üzerinde gaz halinde büyük hacimler şeklinde bulunur. Doğalgaz; %95 metan, az miktarda da etan, propan atom, bütan ve karbondioksitten oluşan renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır. Doğalgaz kokusuz olduğundan kaçakların farkedilebilmesi için özel olarak kokulandırılır. Bu amaçla THT(tetra hidro teofen) ve / veya TBM(tersiyer bütil merkaptan)kullanılır. Karışımın içinde %95 yada daha yüksek bulunan metan gazının özelliği kimyasal yapısı en basit ve karbon içeriği en düşük olan hidrokarbon gazı olmasıdır. Metan molekülü 1 karbon 4 hidrojen atomundan oluşur. Kimyasal yapısının basit olması nedeniyle yanma işlemi kolaydır ve tam yanma gerçekleşir. Dolaysıyla; duman, is,kurum,ve kül oluşturmaz. Yanması en kolay ayarlanabilen ve yanma verimliliği en yüksek olan yakıttır. Bu özelliği kullanım kolaylığı ve ekonomisi sağlar. Karbon içeriğinin düşük olması nedeniyle atmosferde sera etkisi oluşturan ve insan sağlığı bakımından zehirleyici olan karbondioksit gazı emisyonu, katı yakıtlara göre 1/3 ve sıvı yakıtlara göre ½ oranındadır.

Dünya da doğalgaz
Çeşitli kimyasal ürünlerin başlıca hammaddesi olan doğalgaz dünya enerji tüketiminin önemli bölümünü karşılamaktadır.Doğalgazın geçmişi yüzlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Tarihsel kaynaklar doğalgazın ilk kez M.Ö. 900 lerde Çin de kullanıldığını göstermektedir. Taşınması, işlenmesi ve stoklanması kolay olan doğalgaz yaygın kullanımı ise 1790’da Ingiltere de başladı. Boru hattı taşımacılığıyla birlikte 1920 lerde artan doğalgaz kullanımı 2. Dünya savaşından sonra daha da gelişti. Doğalgaz enerji üretim sektöründe ilk kez Amerika da kullanılmaya başladı. 1950li yıllarda doğalgazı dünyada enerji tüketimindeki oranı %10u geçmiyordu. Günümüzde ise enerji tüketiminin %24ü doğalgazla karşılanmaktadır. Dünyada bilinen doğalgaz rezervlerinin yaklaşık 70 yıllık ömrü oluduğu tahmin edilmektedir. Bilinen doğalgaz rezervleri petrol rezervlerine eş değerdir .

Türkiye'de Doğalgaz
Türkiye’de doğalgazın varlığı 1970 yılında Kırklareli Kurumlar bölgesinde tespit edilerek, 1976 yılında Pınarhisar Çimento Fabrikası’nda kullanılmaya başlandı.1975 yılında Mardin Çamurlu sahasında bulunan doğalgaz, 1982 yılında Mardin Çimento Fabrikası’na verildi.Kaynaklardaki rezervlerin sınırlı olması tüketimin genişlemesini önledi.

Doğalgazın sanayi ve şehir şebekelerinde kullanımı çalışmalarına, 84/8806 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 1984 yılında SSCB ile imzalanan doğalgaz sevkiyatı anlaşmasının ardından başlandı. Doğalgaz şehiriçi evsel ve ticari olarak ilk kez 1988’de Ankara’da kullanıldı. 1992 yılında Istanbul’da, Bursa’da, Eskişehir’de, Izmit’te doğalgaz pazarı genişledi.

Türkiye’de tüketime sunulan yıllık doğalgaz miktarı, imzalanan anlaşmalarla 2005 yılında 40 milyar m³; 2010 yılında 55 milyar m³ mertebesine ulaşması beklenmektedir. Özellikle evsel kullanımda doğalgazın kesilmesi riski yoktur. Gazın büyük bir kısmı sanayide kullanılmaktadır ve gaz dağıtım firmaları sanayideki aboneleri ile özel bir sözleşme yaparak olası bir gaz arzı sıkıntısında sanayiye verdiği gaz miktarını azaltıp bunu konutlara vermektedir. Böyle bir durum, bugün için çok az bir ihtimaldir,çünkü ülkemizde gaz arzı talepten fazladır.

Türkiye’de de sınırlı bir miktarda doğalgaz çıkmakta ve kullanıma sunulmaktadır. Türkiye doğal gazı esas olarak Rusya ve Iran’dan boru hatlarıyla,Cezayir ve Nijerya’dan sıvılaştırılmış (LNG)olarak deniz yoluyla satın almaktadır. Ayrıca Azerbaycan ve Türkmenistan ile doğalgaz temini için anlaşmalar yapmıştır.

Türkiye,enerji uzmanları tarafından dünyanın en hızlı gelişen on pazarından biri olarak gösterilmektedir. Ekonomik büyüme ve sınırlı doğal kaynaklar,ülkemizin enerji ithali gereksimini arttırmaktadır. Türkiye stratejik konumu gereği Ortadoğu ve Hazar Denizi doğalgaz üretim alanları ile Avrupa tüketim pazarı arasında köprüdür.